Kendi İşini Kurmak İsteyenlere Kapsamlı Devlet Destekleri Rehberi: Hibe ve Kredi Fırsatları, Kendi işini kurma hayali, birçok bireyin özgürlük, yaratıcılık ve finansal bağımsızlık arayışının bir ifadesidir. Bu hayal, sadece kişisel tatmin sağlamakla kalmaz, aynı zamanda ekonomik kalkınma ve istihdam yaratma potansiyeliyle toplumsal refaha da katkıda bulunur.
Table of Contents
Kendi İşini Kurmak İsteyenlere Kapsamlı Devlet Destekleri Rehberi: Hibe ve Kredi Fırsatları
Kendi işini kurma hayali, birçok bireyin özgürlük, yaratıcılık ve finansal bağımsızlık arayışının bir ifadesidir. Bu hayal, sadece kişisel tatmin sağlamakla kalmaz, aynı zamanda ekonomik kalkınma ve istihdam yaratma potansiyeliyle toplumsal refaha da katkıda bulunur. Ancak bu değerli hayali gerçeğe dönüştürme yolculuğu, genellikle sermaye eksikliği, bilgi yetersizliği, bürokratik engeller ve yüksek başlangıç riski gibi zorlu engellerle doludur. İşte tam da bu noktada, devletin sunduğu çeşitli destek programları, potansiyel girişimciler için bir can simidi, bir köprü görevi görmektedir.
Bu kapsamlı rehber, Türkiye’de kendi işini kurmak isteyen herkese yönelik mevcut devlet desteklerini, hibe ve kredi fırsatlarını en ince ayrıntısına kadar inceleyerek, iş fikirlerini hayata geçirmek isteyen girişimcilere adım adım bir yol haritası sunmayı amaçlamaktadır. Finansal desteklerden eğitim ve danışmanlık hizmetlerine, vergi avantajlarından bölgesel teşviklere kadar geniş bir yelpazede sunulan bu fırsatlar, doğru bilgi ve stratejiyle birleştiğinde, girişimcilik serüveninizi çok daha sağlam temeller üzerine inşa etmenizi sağlayacaktır.
1. Girişimcilik Desteklerinin Önemi ve Kapsamı
Girişimcilik, ekonominin dinamosu olarak kabul edilirken, bu dinamonun tam kapasiteyle çalışabilmesi için devlet desteği kritik bir rol oynamaktadır. Bu destekler, sadece finansal bir yardım olmanın ötesinde, girişimcilik ekosistemini güçlendiren çok boyutlu bir yaklaşımla sunulmaktadır.
1.1. Neden Devlet Desteği Almalısınız?
- Girişimcilikte Finansal Riskleri Azaltma: Yeni bir iş kurmak, beraberinde yüksek finansal riskler getirir. Devlet destekleri, özellikle geri ödemesiz hibeler veya düşük faizli krediler aracılığıyla, başlangıç maliyetlerini hafifleterek girişimcinin omuzlarındaki yükü azaltır ve iş fikrini daha güvenli bir zeminde test etme imkanı sunar. Bu sayede, olası bir başarısızlık durumunda dahi girişimcinin finansal yıkım yaşamasının önüne geçilir.
- Başlangıç Sermayesi İhtiyacını Karşılama: Birçok parlak iş fikri, yeterli başlangıç sermayesi olmadığı için hayata geçirilemez. Devlet destekleri, makine-teçhizat alımı, yazılım geliştirme, kira giderleri, personel maaşları ve hammadde alımı gibi temel gider kalemleri için gerekli olan finansmanı sağlayarak, iş fikrinin kağıt üzerinden gerçeğe dönüşmesini mümkün kılar.
- İş Fikrinin Geliştirilmesi ve Ölçeklendirilmesi: Destekler, sadece ilk kuruluşu değil, aynı zamanda iş fikrinin Ar-Ge süreçlerini, prototipleme çalışmalarını ve pazar testlerini de kapsayabilir. Özellikle ileri girişimcilik programları, inovatif iş fikirlerinin daha büyük pazarlara ulaşmasını, ürün ve hizmetlerini geliştirmesini ve ölçeklenmesini teşvik eder.
- Eğitim, Danışmanlık ve Ağ Oluşturma Fırsatları: Finansal desteklerin yanı sıra, devlet kurumları girişimcilere iş planı hazırlama, pazarlama stratejileri geliştirme, finansal yönetim ve yasal süreçler hakkında kapsamlı eğitimler ve birebir danışmanlık hizmetleri sunar. Bu eğitimler, girişimcinin bilgi ve beceri düzeyini artırırken, sektördeki diğer aktörlerle ve potansiyel iş ortaklarıyla ağ kurma fırsatları da sağlar.
1.2. Desteklerin Genel Amacı ve Hedefleri
Devlet destekleri, sadece bireysel girişimcileri güçlendirmekle kalmaz, aynı zamanda makroekonomik hedeflere ulaşmada da önemli bir araçtır:
- İstihdam Yaratma ve İşsizliği Azaltma: Yeni kurulan her işletme, doğrudan veya dolaylı olarak yeni istihdam alanları yaratır. Devlet, girişimciliği teşvik ederek işsizlik oranlarını düşürmeyi ve nitelikli iş gücünü ekonomiye kazandırmayı hedefler.
- İnovasyonu ve Yüksek Katma Değerli Üretimi Teşvik Etme: Özellikle ileri girişimcilik programları, teknoloji odaklı, Ar-Ge yoğun ve yüksek katma değerli ürün ve hizmetler üreten işletmeleri destekleyerek ülkenin rekabet gücünü artırmayı ve global pazarlarda daha etkin rol almasını sağlamayı amaçlar.
- Bölgesel Kalkınmayı Destekleme: Kalkınma Ajansları ve TKDK gibi kurumlar aracılığıyla, az gelişmiş veya belirli sektörlerde potansiyel taşıyan bölgelerde girişimciliği teşvik ederek bölgesel eşitsizlikleri azaltmak ve yerel ekonomileri canlandırmak hedeflenir.
- Kadın, Genç ve Engelli Girişimciliği Özendirme: Sosyal kapsayıcılığı artırmak amacıyla, kadınlar, gençler ve engelliler gibi belirli dezavantajlı gruplara yönelik özel destek programları sunulur. Bu programlar, bu grupların ekonomik hayata daha aktif katılımını sağlamayı ve kendi potansiyellerini gerçekleştirmelerine yardımcı olmayı amaçlar.
2. Başlıca Devlet Destek Kurumları ve Programları
Türkiye’de girişimcileri destekleyen birçok kurum bulunmaktadır. Her bir kurumun kendine özgü odak alanları, hedef kitleleri ve destek programları mevcuttur. Bu bölümde, en etkili ve yaygın destek sağlayan kurumları ve programlarını detaylıca inceleyeceğiz.
2.1. KOSGEB Destekleri (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı)
KOSGEB, Türkiye’de girişimciliğin ve KOBİ’lerin gelişiminin lokomotif kurumlarından biridir. Geniş yelpazede sunduğu desteklerle, iş kurma aşamasından büyümeye kadar işletmelerin her evresinde yanlarında yer alır.
2.1.1. Geleneksel Girişimcilik Destek Programı
Daha çok geleneksel sektörlerde (perakendecilik, hizmet, imalatın bazı alanları vb.) iş kurmak isteyen girişimciler için tasarlanmıştır. Programın temel adımları ve destek kalemleri şunlardır:
- Girişimcilik Eğitimi Süreci: Destekten faydalanmak için KOSGEB tarafından zorunlu tutulan “Geleneksel Girişimcilik Eğitimi”ni tamamlamak gerekmektedir. Bu eğitimler, iş planı hazırlama, pazarlama, finans yönetimi gibi temel girişimcilik becerilerini kazandırmayı hedefler ve online veya yüz yüze olarak alınabilir.
- İşletme Kuruluş Desteği: Eğitimi tamamlayıp işini kuran ve iş planı KOSGEB tarafından onaylanan girişimcilere geri ödemesiz olarak sunulur. Bu destek, işletmenin kuruluş giderleri (vergi, harçlar, ruhsatlandırma), makine-teçhizat alımı ve ilk personel maaşları gibi kalemleri kapsayabilir. Genellikle sabit bir hibe miktarı belirlenir (örneğin, 5.000 TL).
- İşletme Giderleri Desteği: İşletmenin belirli bir süre boyunca (genellikle ilk 12 ay) faaliyetlerini sürdürebilmesi için kira, elektrik, su, internet gibi işletme giderlerine katkı sağlamak amacıyla verilir. Bu destek de geri ödemesizdir ve belirli bir üst limiti vardır (örneğin, 10.000 TL).
2.1.2. İleri Girişimcilik Destek Programı
Yüksek teknoloji içeren, inovatif ve katma değeri yüksek iş fikirlerine sahip girişimcileri hedefleyen, daha kapsamlı ve yüksek limitli bir destek programıdır.
- Yüksek Teknoloji ve İnovatif İş Fikirlerine Odaklanma: Yapay zeka, biyoteknoloji, ileri malzeme, robotik, yazılım gibi alanlarda faaliyet gösterecek işletmelere öncelik verilir. Bu program, ülkenin teknolojik bağımsızlığını ve rekabet gücünü artırmayı hedefler.
- Kuruluş, Makine-Teçhizat ve Personel Giderleri Destekleri: Geleneksel programa göre çok daha yüksek limitlerde hibe imkanları sunar. İşletme kuruluş giderlerinin yanı sıra, Ar-Ge ve prototipleme için gerekli özel makine-teçhizat alımları, nitelikli personel istihdamı ve yazılım lisansları gibi kalemler için önemli oranlarda destek sağlanır (örneğin, kuruluş için 50.000 TL, makine-teçhizat için 300.000 TL’ye kadar).
- Mentorluk ve Danışmanlık Hizmetleri: İleri girişimcilere, sektör uzmanları ve deneyimli mentorlar tarafından iş geliştirme, pazarlama ve finansal stratejiler konularında rehberlik ve danışmanlık hizmetleri sunulur. Bu, iş fikirlerinin olgunlaşması ve ticarileşmesi için kritik öneme sahiptir.
2.1.3. KOSGEB KOBİ Destekleri (Girişimcilik Sonrası Aşamalar İçin)
KOSGEB, sadece yeni iş kuranlara değil, mevcut KOBİ’lerin de büyüme ve gelişme süreçlerine destek olur.
- Ar-Ge, Ür-Ge ve İnovasyon Destekleri: KOBİ’lerin yeni ürün, süreç veya hizmet geliştirmelerini, mevcut ürünlerini iyileştirmelerini veya inovasyon yapmalarını teşvik eden programlardır. Hibe ve geri ödemeli destekler şeklinde sunulur.
- Endüstriyel Uygulama Destekleri: Ar-Ge veya inovasyon sonucu ortaya çıkan ürün veya hizmetlerin ticarileştirilmesi ve endüstriyel üretime geçirilmesi için verilen desteklerdir.
- Genel Destek Programı: KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmaya yönelik çeşitli faaliyetleri destekler. Yurt içi fuar katılımları, tanıtım ve pazarlama faaliyetleri, yurt dışı iş gezileri, danışmanlık hizmetleri, eğitimler ve enerji verimliliği gibi alanlarda destekler sunulur.
2.2. İŞKUR Destekleri (Türkiye İş Kurumu)
İŞKUR, istihdamı artırmaya yönelik çeşitli programlar yürütürken, kendi işini kurmak isteyen belirli dezavantajlı gruplara da özel destekler sunar.
2.2.1. Engelli ve Eski Hükümlü Kendi İşini Kurma Desteği
Bu program, engelli bireylerin ve eski hükümlülerin kendi işlerini kurarak ekonomik hayata katılımlarını sağlamayı amaçlar.
- Hibe Miktarları ve Kapsamı: Belirli bir üst limite kadar (örneğin, 100.000 TL’ye kadar) geri ödemesiz hibe desteği sunulur. Bu hibe, işletme kuruluşu için gerekli resmi işlemler, makine-teçhizat ve demirbaş alımları, işletme giderleri (kira, elektrik, su, muhasebe vb.) gibi kalemleri kapsar.
- Başvuru Şartları ve Süreci: Başvuru yapacak engelli bireylerin belirli bir oranda engelli raporuna sahip olması ve İŞKUR’a kayıtlı olması, eski hükümlülerin ise denetimli serbestlik sürecini tamamlamış olması gibi özel şartlar bulunur. Başvuru süreci, iş planı hazırlanması ve mülakat aşamalarını içerir.
2.2.2. İşbaşı Eğitim Programları ve İstihdam Teşvikleri
İŞKUR, yeni kurulan işletmelerin personel maliyetlerini hafifletmeye yönelik dolaylı destekler de sunar.
- Yeni Kurulan İşletmeler İçin Personel Desteği: İşbaşı Eğitim Programları kapsamında, yeni işe alınan veya mevcut çalışanlara yönelik mesleki eğitimler düzenlenirken, katılımcıların ücretleri ve sigorta primleri belirli bir süre İŞKUR tarafından karşılanabilir. Bu, özellikle yeni kurulan işletmeler için büyük bir maliyet avantajı sağlar.
- Vergi ve SGK Prim Desteği: İŞKUR’un çeşitli istihdam teşvikleri sayesinde, belirli şartları taşıyan yeni işe alımlarda (örneğin, genç veya kadın istihdamı), işletmelere vergi ve SGK prim desteği sağlanır. Bu da işletmelerin personel giderlerini azaltarak rekabet güçlerini artırır.
2.3. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) Destekleri
TKDK, Avrupa Birliği’nin kırsal kalkınma programı olan IPARD’ı (Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı) Türkiye’de uygulayan kurumdur. Kırsal bölgelerde sürdürülebilir kalkınmayı ve istihdamı artırmayı hedefler.
2.3.1. IPARD Programı Kapsamında Desteklenen Sektörler
TKDK, geniş bir yelpazede kırsal ekonomik faaliyetleri destekler:
- Tarım ve Hayvancılık Yatırımları: Süt ve kırmızı et üreten tarımsal işletmeler, kanatlı eti ve yumurta üreten işletmeler, su ürünleri yetiştiriciliği, meyve-sebze işleme ve depolama gibi alanlardaki yatırımlara destek verilir.
- Kırsal Turizm ve El Sanatları: Kırsal alanlarda konaklama tesisleri (butik oteller, pansiyonlar), yeme-içme tesisleri, rekreasyon alanları ve yerel el sanatları üretimi gibi kırsal turizmi ve yerel kültürü destekleyen projelere hibe sağlanır.
- Yenilenebilir Enerji Yatırımları: Kırsal alanda kurulacak biyokütle, güneş enerjisi, rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir enerji üretim tesislerine yönelik yatırımlar da TKDK tarafından desteklenmektedir.
2.3.2. Hibe Oranları ve Başvuru Kriterleri
- Kırsal Alanda Faaliyet Gösteren Girişimcilere Yönelik Avantajlar: TKDK destekleri, genellikle yatırımın toplam uygun harcama miktarının %50 ila %70’ine kadar geri ödemesiz hibe şeklinde sunulur. Özellikle genç çiftçiler, kadın girişimciler ve dağlık veya dezavantajlı bölgelerde yapılan yatırımlar için hibe oranları daha yüksek olabilir.
- Başvuru Kriterleri: Projelerin belirli bir puanlama sisteminden geçmesi, uluslararası standartlara uygun olması ve kırsal kalkınma hedeflerine hizmet etmesi beklenir. Detaylı iş planı ve fizibilite raporu hazırlanması zorunludur.
2.4. Kalkınma Ajansları Destekleri
Türkiye’nin her bölgesinde faaliyet gösteren Kalkınma Ajansları, bölgesel potansiyeli harekete geçirmek ve yerel kalkınmayı desteklemek amacıyla hibe programları yürütür.
- Bölgesel Öncelikli Hibe Programları: Her ajans, kendi bölgesinin ihtiyaçlarına ve önceliklerine göre farklı sektörlerde ve tematik alanlarda proje teklif çağrıları açar. Bu çağrılar, genellikle bölgesel inovasyonu, istihdamı, rekabet gücünü veya sosyal gelişimi artırmaya yöneliktir.
- Teknik Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Finansal desteklerin yanı sıra, ajanslar KOBİ’lere ve girişimcilere proje hazırlama, fizibilite etüdü, eğitim ve danışmanlık gibi konularda teknik destek de sağlarlar.
- Sektörel ve Tematik Odaklanma: Bir ajans turizmi desteklerken, diğeri yazılım sektörüne veya gıda sanayine odaklanabilir. Girişimcilerin kendi bölgelerindeki ajansların güncel çağrılarını ve önceliklerini takip etmeleri önemlidir.
2.5. Diğer Kurum ve Bakanlık Destekleri
Yukarıda sayılanların dışında, spesifik sektörlere veya alanlara yönelik destekler sunan başka kurumlar ve bakanlıklar da bulunmaktadır.
- Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: Özellikle Ar-Ge ve inovasyon projeleri ile teknoloji tabanlı girişimleri destekleyen programlar yürütür. Teknoparklar ve Ar-Ge merkezleri aracılığıyla girişimcilere altyapı ve vergi avantajları sunar.
- Ticaret Bakanlığı: İhracat potansiyeli olan veya dış ticaret yapmak isteyen işletmelere yönelik çeşitli destekler sunar. Yurt dışı fuar katılımları, pazar araştırmaları, markalaşma ve tasarım destekleri bu kapsamdadır.
- Gençlik ve Spor Bakanlığı: Genç girişimciliğini teşvik eden, özellikle sosyal girişimcilik veya gençlerin istihdamını hedefleyen özel proje bazlı destekler ve hibe programları açabilir.
- TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu): Bilim ve teknoloji alanında araştırma ve geliştirme yapan girişimciler için hibe ve burs programları sunar. Özellikle teknoloji transferi, Ar-Ge projeleri ve teknogirişimcilik alanlarında önemli destekler sağlar (örneğin, BİGG programı).
3. Devlet Desteklerinden Faydalanma Şartları ve Başvuru Süreci
Devlet desteklerinden faydalanmak için belirli şartları yerine getirmek ve titiz bir başvuru sürecini takip etmek gerekmektedir. Her kurumun kendine özgü kriterleri olsa da, genel bir çerçeve çizilebilir.
3.1. Genel Uygunluk Kriterleri
- Yaş, Eğitim ve Medeni Hal Şartları: Özellikle genç girişimci desteklerinde yaş sınırı (örneğin, 29 yaş altı) önemli bir kriterdir. Bazı programlar için belirli bir eğitim seviyesi (örneğin, lisans mezuniyeti) veya mesleki yeterlilik istenebilir. Medeni hal şartı nadiren aranmakla birlikte, bazı sosyal desteklerde (örneğin kadın girişimcilik) ek avantajlar sağlayabilir.
- İş Fikrinin Özgünlüğü ve Sürdürülebilirliği: Desteklenecek iş fikrinin piyasada bir ihtiyacı karşılaması, yenilikçi olması ve uzun vadede sürdürülebilir bir ekonomik model sunması beklenir. Taklit veya rekabetçi olmayan fikirler genellikle desteklenmez.
- Önceki Desteklerden Faydalanma Durumu ve Yasal Yükümlülükler: Genellikle bir girişimcinin aynı iş fikri için birden fazla kurumdan destek alması engellenir. Ayrıca, başvuru sahibinin veya işletmesinin yasal bir engelinin (örneğin iflas, dolandırıcılık gibi) bulunmaması gerekir.
- Vergi ve SGK Borcu Durumu: Çoğu devlet desteği programında, başvuru anında veya destek ödemesi yapılmadan önce vergi ve SGK borcunun bulunmaması şartı aranır. Bu, devletin kamu alacaklarını güvence altına alması açısından önemlidir.
3.2. Başvuru Adımları ve Gerekli Belgeler
3.2.1. İş Planı Hazırlığı: Başarının Temeli
İş planı, bir girişimcinin iş fikrini detaylı bir şekilde anlattığı, hedeflerini, stratejilerini ve finansal projeksiyonlarını sunduğu kapsamlı bir belgedir. Destek başvurularının can damarıdır ve titizlikle hazırlanmalıdır.
- Pazar Araştırması ve Rakip Analizi: İş fikrinin hitap ettiği pazarın büyüklüğü, dinamikleri, hedef kitle ve potansiyel rakiplerin detaylı analizi yapılmalıdır. Pazardaki boşluklar ve iş fikrinin rekabet avantajları vurgulanmalıdır.
- Finansal Projeksiyonlar ve Bütçeleme: Başlangıç maliyetleri, işletme giderleri, gelir beklentileri, nakit akışı tabloları ve kar-zarar projeksiyonları gerçekçi ve detaylı bir şekilde sunulmalıdır. Talep edilen destek miktarının hangi kalemlerde kullanılacağı açıkça belirtilmelidir.
- Yönetim Ekibi ve Organizasyon Yapısı: İşletmenin kurucu ekibinin deneyimleri, yetkinlikleri ve iş bölümü açıklanmalıdır. Organizasyon şeması ve personel planı da bu bölümde yer alabilir.
- SWOT Analizi ve Risk Değerlendirmesi: İş fikrinin güçlü yönleri (Strengths), zayıf yönleri (Weaknesses), fırsatları (Opportunities) ve tehditleri (Threats) detaylıca analiz edilmelidir. Olası riskler ve bu risklere karşı alınacak önlemler de belirtilmelidir.
3.2.2. Gerekli Evrakların Toplanması
Her kurumun talep ettiği belgeler farklılık gösterse de, genel olarak şunlar istenebilir:
- Kimlik Belgeleri (Nüfus Cüzdanı fotokopisi, ikametgah belgesi)
- Diploma veya Eğitim Sertifikaları (Girişimcilik eğitimi sertifikası, mesleki yeterlilik belgeleri)
- Ticaret Sicil Gazetesi, Vergi Levhası (Kurulu işletmeler için)
- Banka Hesap Bilgileri, Proforma Faturalar (Desteklenecek harcamalar için)
- SGK Hizmet Dökümü, Vergi Borcu Yoktur Belgesi
- Varsa patent, faydalı model, marka tescil belgeleri
3.2.3. Online Başvuru Sistemleri ve Kurumsal Takip
Çoğu kurum, başvuruları kendi online portalları üzerinden kabul etmektedir (örneğin KOSGEB E-Devlet üzerinden). Başvurunun eksiksiz ve zamanında yapılması kritik öneme sahiptir. Başvuru sonrası sürecin sürekli takip edilmesi, istenebilecek ek bilgi veya belgelerin zamanında sunulması da başarı için elzemdir.
3.3. Değerlendirme ve Onay Süreci
- Proje Değerlendirme Komiteleri ve Kriterleri: Sunulan iş planları, kurumların uzmanları ve bağımsız değerlendiricilerden oluşan komiteler tarafından belirli kriterlere göre (iş fikrinin yeniliği, sürdürülebilirliği, istihdam potansiyeli, finansal gerçekçilik vb.) puanlanır.
- Mülakatlar ve İş Fikri Sunumları: Yüksek puan alan projelerin sahipleri genellikle mülakata çağrılır. Bu mülakatlarda girişimciden iş fikrini detaylıca sunması, soruları yanıtlaması ve projesine olan inancını göstermesi beklenir.
- Onay Sonrası Sözleşme ve Taahhütler: Başvurusu onaylanan girişimciler, kurumla bir destek sözleşmesi imzalar. Bu sözleşme, destek miktarı, kullanım şartları, geri ödeme planları (kredi ise) ve takip-denetim süreçleri gibi tüm detayları içerir. Girişimcinin bu taahhütlere uyması zorunludur.
4. Destek Türleri ve Avantajları
Devlet destekleri, sadece finansal yardım sağlamakla kalmaz, aynı zamanda girişimcilere çeşitli avantajlar sunarak iş kurma ve büyütme süreçlerini kolaylaştırır.
4.1. Hibe Destekleri: Geri Ödemesiz Finansman
Hibeler, girişimciler için en cazip destek türüdür çünkü geri ödemesizdir ve işletmenin finansal yükünü önemli ölçüde hafifletir.
- Hangi Giderleri Kapsar?: Hibeler genellikle işletmenin kuruluş aşamasındaki kritik giderleri karşılar. Bunlar makine-teçhizat alımı, yazılım lisansları, ofis veya üretim alanı kirası, personel maaşları, hammadde alımı, tanıtım ve pazarlama giderleri gibi kalemler olabilir. Her programın kendine özgü uygun harcama kalemleri listesi bulunur.
- Hibe Oranları ve Üst Limitler: Hibe oranları ve üst limitler, destek programına, sektörün önceliklendirilmesine, bölgeye ve girişimcinin demografik özelliklerine (genç, kadın, engelli) göre değişiklik gösterir. Örneğin, KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Desteği belirli sabit meblağlar sunarken, İleri Girişimcilik Desteği çok daha yüksek limitlere çıkabilir. TKDK desteklerinde ise yatırımın %50-70’i oranında hibe görülebilir.
- Hibenin Kullanım Şekli ve Denetim Süreci: Hibe ödemeleri genellikle harcama yapıldıktan sonra faturaların ibraz edilmesiyle taksitler halinde


[…] Kooperatiflerine Devlet Desteği: Kapsam, Etki ve Gelecek […]